Jeśli nie chcesz czytać całego artykułu, oto istota: do zdarzeń wyłącznie medycznych dzwoń pod 999, do pozostałych na 112. Dlaczego? Bo te 2 minuty różnicy mogą zadecydować o życiu. 

Kto odbiera telefon na 112, a kto na 999? 

Numer 112 obsługują Operatorzy Numeru Alarmowego – świetnie wyszkoleni fachowcy, którzy dysponują niemal wszystkimi służbami ratunkowymi: Strażą Pożarną, Policją i innymi. Problem w tym, że zazwyczaj nie są medykami. Gdy zgłaszasz zdarzenie o charakterze medycznym, operator zbiera wstępny wywiad, a następnie przekierowuje Cię do Dyspozytorni Medycznej. 

Dopiero tam odbierają Dyspozytorzy Medyczni – najczęściej ratownicy medyczni lub pielęgniarki i pielęgniarze. To oni zbierają szczegółowy wywiad medyczny i – jeśli widzą uzasadnienie – wysyłają Zespół Ratownictwa Medycznego (ZRM). 

Numer 999 to bezpośrednie połączenie z Dyspozytornią Medyczną. Bez pośredników. Bez przekierowań. 

Skąd biorą się dodatkowe 2 minuty?

Z danych Ministerstwa Zdrowia za rok 2023 wynika, że wzywanie ZRM przez numer alarmowy 112 średnio wydłuża zadysponowanie karetki o 2 minuty w porównaniu z bezpośrednim połączeniem na 999. 

Dlaczego? Bo musisz: 

• • Poczekać na połączenie z operatorem 112 

• • Opisać sytuację operatorowi 

• • Zostać przekierowany do dyspozytorni medycznej 

• • Powtórzyć cały wywiad od początku dyspozytorowi medycznemu 

To właśnie te przekierowania i podwójne zbieranie wywiadu generują opóźnienie. 

Dlaczego 2 minuty robią różnicę przy resuscytacji? 

Jeśli dzwonisz, bo ktoś ma gorączkę lub skręconą kostkę – poczekasz te 2 minuty i nic się nie stanie. Ale jeśli prowadzisz resuscytację krążeniowo-oddechową (RKO), te 2 minuty mogą zadecydować o życiu lub śmierci. 

Przenieśmy się na chwilę w czasie. Zanim zająłem się zawodowo ratownictwem medycznym, szkoliłem się w temacie pierwszej pomocy – najpierw w harcerstwie, potem w PCK. Zajmuję się tym tematem jakieś 25 lat. Patrząc wstecz – wszystkie schematy były bardziej skomplikowane. 

 

Resuscytacja kiedyś (20 lat temu) 

• • Jest bezpiecznie? Jest! 

• • Sprawdź przytomność 

• • Nieprzytomny? Sprawdź, czy ma coś w jamie ustnej 

• • Paszcza pusta? Udrożnij drogi oddechowe i sprawdź oddech – ale najpierw odsłoń klatkę piersiową, najlepiej do pasa 

• • Nie ma oddechu? Sprawdź tętno! 

• • Nie ma? Dzwoń po pomoc i rozpocznij resuscytację: 15:2, potem 30:2 

 

Resuscytacja dziś 

• • Jest bezpiecznie? Jest! 

• • Sprawdź przytomność 

• • Nieprzytomny? Sprawdź oddech – jeśli trzeba, rozepnij grubą odzież 

• • Nie oddycha? Dzwoń po pomoc i rozpocznij resuscytację 30:2 

• • Jeśli nie możesz inaczej, samo uciskanie klatki piersiowej w pierwszych minutach też wystarczy 

Przez lata schematy uległy uproszczeniu. Dzięki temu jesteśmy w stanie szybciej podjąć decyzję o rozpoczęciu resuscytacji. I w tym wszystkim natrafiamy na utratę średnio 2 minut przez wybór złego numeru alarmowego… 

A co z trybem głośnomówiącym?

Powiesz: „Można dzwonić na głośnomówiącym i prowadzić resuscytację jednocześnie”. Tak, Ty możesz, ale nie każdy ma tak podzielną uwagę. Nawet jeśli świadek będzie dzwonił i mówił to samo 2 razy (najpierw do operatora 112, potem do dyspozytora 999), to frustracja będzie narastać – zarówno u dzwoniącego, jak i u poszkodowanego, który czeka na pomoc. 

A ta frustracja często znajduje ujście… na członkach ZRM, którzy przyjadą. I niestety nie zawsze będą dobrymi dyplomatami wobec niezadowolenia osób czekających na ich przyjazd. 

Który numer wybrać – 112 czy 999? 

Potrzebujesz (albo Twój poszkodowany) wyłącznie pomocy medycznej? Dzwoń na 999. 

W pozostałych przypadkach – gdy np. nie wiesz, czy potrzebna jest policja, straż, czy medycy – 112 będzie świetnym wyborem. 

Proste zasady do zapamiętania 

• • 999 → wyłącznie nagły problem zdrowotny (zawał, udar, utrata przytomności, krwotok, resuscytacja) 

• • 112 → wypadek drogowy, pożar, zagrożenie życia z udziałem wielu służb, sytuacje, gdzie nie wiesz, kogo wzywać 

Zapamiętaj: 999 to bezpośredni kontakt z pomocą medyczną, 112 to numer uniwersalny dla wszystkich służb ratunkowych – wybór ma znaczenie, szczególnie gdy liczy się każda sekunda.